In een aantal decanaten, Roeselare, Kortrijk en
Brugge-Oost, is men al een paar jaar bezig met de lange weg. Deze vorm
van jeugdpastoraal is een voorbereiding van 6 jaar op de keuze om op 17
jaar al dan niet gevormd te worden.
http://www.ccv.be/catechese/page3/page4/page4.html
Catechese vandaag verschenen op: 4 mei
2005 K+L nr.18
http://www.kerknet.be/kerkenleven/pdf/05181213.pdf
Vrijdag 6 mei2005
Vormsel krijgen op je 17de
Jongeren houden engagementsviering in
Sint-Michielskerk
KORTRIJK - In Kortrijk
en Brugge konden jongeren zaterdag voor het eerst hun vormsel
uitstellen. Ze kiezen voor een opleidingsperiode van vijf jaar. Op hun
zeventiende moeten ze dan beslissen of ze gevormd
wilen worden of niet. In vorm@17 is een pilootproject.
,,Het
vormsel is een sacrament'', zegt parochieassistente
An Algoed. ,,De bedoeling ervan is te
zoeken hoe je kan leven zoals Jezus, niet
zomaar leven. Vanaf dit werkjaar kunnen jongeren ervoor kiezen om op 12
of 17 jaar hun vormsel te krijgen. Beide mogelijkheden zijn zinvol,
leggen specifieke accenten. Bij het vormsel op 12 jaar volgen jongeren
catechese in de parochie, volgens de
gebruiken van de parochie. Een aantal anderen kozen
voor de tweede optie. Ik ging daarvoor polsen bij hen. Negen jongeren
wilden inderdaad meer, onder wie ook iemand van 15.''
Frauke Bolle is één van die negen:
,,Ik wou niet zomaar mijn vormsel doen zonder
er verder over na te denken. Ik wou erbij stilstaan. Ik verwacht dat we
bij veel dingen dieper nadenken. Daar heb ik zelf over beslist en mijn
ouders zijn mij daarbij gevolgd. Ik heb het wel lastig, maar ik denk dat
de lange weg dieper gaat. Je kan dan echt
beslissen of je het vormsel wil. Er zijn tijdens de bijeenkomsten ook
onspannende momenten. Op 19 en 20 februari gingen we op weekend.
Zaterdag hadden we onze engagementsviering in de
Sint-Michielskerk.''
De jongeren waren wat zenuwachtig bij deze eerste viering, maar ze
misten de start niet. An
Algoed: ,,De
priester verwoordde het goed. De maatschappij is zoveel veranderd, zei
hij, dat ook de Kerk verschillende vormen moet aanbieden. We vragen een
groot engagement van de kinderen, dat is duidelijk.''
Greet Driessens
geeft zelf catechese. Haar dochter Hannelore
volgt de lange weg .
,,Ik verwacht dat ze kennismaakt met
diepmenselijke, christelijke waarden. Deze groep is heterogeen, een
mini-weergave van onze maatschappij. Ik
verwacht dat ze in die vijf jaar elkaar leren
respecteren. Onze verwachtingen als ouder komen op de tweede plaats. We
willen onze dochter zélf laten kiezen. Dit betekent ook dat ze kan
beslissen om haar vormsel niet te doen.''
Kris VANHEE,
http://users.telenet.be/andre.claessens/VormselVoorbereiding.htm
Reeds in 1991begon men
aan "de lange weg" in de St.-Annaparochie van
Oud-Heverlee. Mevr. Rita
Ghesquière schreef er een interessant boekje
over Anders gevormd. Kiezen voor de lange weg (104 p.)
Op www.4ingen.be kan u nu
reeds vieringen vinden voor deze 'lange weg'.
Pluswerking
"De lange weg" wordt ook elders
reeds in praktijk gebracht. In het bisdom Limburg zijn er een
aantal parochies waar de vormselviering gebeurt rond 17 jaar.
In Vlaams-Brabant heeft het decanaat Bierbeek nu ook geopteerd voor
vormsel op latere leeftijd, de parochie van Herent besloot in
maart 05 om vanaf volgend werkjaar naar de "lange weg" over te
schakelen. In de parochies van mijn confrater Hugo
De Bauw (Asse Krokegem,
Asse-ter-Heide en
Essene-Affligem) werd in 2004 voor het eerst het vormsel gevierd
met een groep tieners die de lange weg gingen. Hugo
geeft toe dat het geen gemakkelijke opgave is, maar wel een heel
verrijkende uitdaging, zowel voor de tieners als hun begeleiders. In het
bisdom Antwerpen is er ook een Berchemse
parochie waar het experiment loopt. Jongeren die er niet voor opteren
worden door buurtparochies voort geholpen. Aan dit experiment beginnen
veronderstelt dat er in de parochie of de federatie toch een pluswerking
is, dit wil zeggen, regelmatige bijeenkomsten met middelbare
schoolleerlingen. In de parochie Sint - Lambertus
van Ekeren-Centrum ging enkele maanden ook
een klein groepje van start, een nieuwe start van hun vroegere
pluswerking (?).
Tom Schellekens, die
een tijd lang begeleider is geweest van de Jongerenkerk in
Boechout (Antwerpen), werkte mee aan het tot
stand komen van een Visietekst pluswerking (4).
Voor Tom kan een pluswerking niet bestaan zonder
dat het GELOOF expliciet aan bod komt. Drie andere accenten maken het
aanbod uniek:
EIGENHEID: "Jongeren hebvben
nood aan een plek waar ze zichzelf kunnen zijn en waar ze de
(prestatie)druk van het dagelijkse leven even kunnen vergeten. Zo kan
een pluswerking een oase zijn in het leven van jongeren, een veilige
plek om over hun levens -en geloofsverhaal na te denken, te praten".
ENGAGEMENT: "De pluswerking kiest ervoor om geen
gesloten groep te worden. Begeleiders en deelnemers willen telkens
opnieuw groep vormen en ook nieuwe jongeren een plaats geven. (...) Ze
wil voldoende aandacht en tijd geven aan daadwerkelijke actie".
ONTMOETING: "Jongeren kunnen en mogen deugd beleven
aan het optrekken met leeftijdgenoten, samen plezier maken, lachen en
dansen, samen sporten, zingen en tot rust komen".
De werkgroep heeft ook voor een methodiekenkoffer
gezorgd met daarin een veertigtal werkvormen op fiches. Deze koffer kan
uitgeleend worden bij de Jeugddienst op het TPC
Groenenborgerlaan in Wilrijk, bij Tabee in Turnhout. U
kan hierover nog meer lezen in het artikel
Plussers in de lift van Liliane
Vervoort verschenen in Kerk & Leven
van 15 sept. 2004 p.11.
De STANDAARD, 15 mei 2002
DE VERLOREN ZOON. De lange weg naar het vormsel
Van onze redacteur
Dominique Minten
Tienduizenden Vlaamse jongeren doen rond deze tijd hun ,,plechtige
communie''. In de meeste gevallen valt dat overgangsritueel samen met
het sacrament van het vormsel. In Vlaams-Brabant heeft een dertigtal
parochies het ritueel en het sacrament losgekoppeld en volgt het vormsel
pas op zeventien. Of hoe de kerk inspeelt op de ontkerkelijking van de
samenleving.
In het christendom vallen overgangsrituelen en sacramenten in grote mate
samen. Daarom staan weinigen erbij stil dat er een verschil bestaat
tussen ,,je plechtige communie doen'' en ,,het
vormsel ontvangen''. Terwijl het eerste een overgangsritueel is waarin
je je kindertijd achter je laat, is het
tweede het sacrament waarmee je je deelname
aan de gemeenschap van christenen herbevestigt.
,,Maar de meeste kinderen en hun ouders hebben aan
dat laatste geen boodschap. Almaar meer catechisten zien dat de
vormselviering een plechtig afscheid wordt van de kerk. Cijfermatig is
er weinig aan de hand: de meeste kinderen die gedoopt zijn
-- het sacrament waardoor ze lid worden van de christelijke gemeenschap
-- ontvangen ook het vormsel. En dat is toch nog altijd 80
procent van de jongeren. Maar kijken we enkele jaren later naar de
betrokkenheid van die jongeren bij de kerk, dan worden de cijfers minder
hoopvol. En dat frustreert de catechisten.''
Aan het woord is Erlinde De Lange (27) die
voor het vicariaat Mechelen-Vlaams-Brabant
verantwoordelijk is voor de projecten van de De
Lange Weg. Dit slaat op het vormsel op latere leeftijd. Het pionierswerk
hiervoor vond vijftien jaar geleden plaats in
Buizingen en in Oud-Heverlee.
Ondertussen lopen in Vlaams-Brabant vijftien projecten, goed voor een
dertigtal parochies.
,,In die parochies doen de twaalfjarigen hun
plechtige communie, maar het vormsel ontvangen ze niet. Tijdens die
plechtigheid is er geen vormheer en krijgen de kinderen geen zalving met
het heilig oliesel. Als eenmaal de viering en
het feest achter de rug zijn -- en de ouders en de
middenstand tevreden -- kunnen de jongeren hun naam opgeven voor
De Lange Weg. Dat betekent het begin van de voorbereiding voor het
vormsel, op 17-jarige leeftijd.''
Terwijl de voorbereiding op de plechtige communie in die parochies niet
veel voorstelde -- acht korte bijeenkomsten --
wordt de voorbereiding op het vormsel serieus aangepakt. Vijf jaar lang.
In het eerste jaar wordt vooral gewerkt rond identiteit en
groepsvorming. In het tweede en derde jaar komen geloofsthema's aan bod,
maar alleen zijdelings, naast thema's als drugs en vreemdelingen.
,,Veertien- vijftienjarigen moet je het
geloof niet door de strot rammen. Ik heb liever dat er te weinig dan te
veel over het geloof wordt gesproken'', zegt De Lange.
Daarna volgt een kentering en komen de ,,grotere"
thema's aan bod als zingeving, euthanasie en de vraag waarom iemand
gelooft. ,,Er wordt dan stilaan nagedacht
over de vormselviering. De jongeren stellen die zelf samen''
De Lange beklemtoont dat het niet de bedoeling is van De Lange Weg om
een onderscheid te maken tussen ,,goede
gelovigen'' en minder goede. ,,Het is niet
aan ons dat te bepalen. De essentie van De Lange Weg voor mij is dat
jongeren zelf bewust kiezen om gevormd te worden. Het is niet langer
iets dat boven hun hoofd wordt beslist. We nemen zo de jongeren meer au
sérieux.''
,,Met De Lange Weg zuiveren we ook de vraag
uit of mensen een ritueel of een sacrament willen. Ik denk dat velen
gewoon een ritueel willen, maar omdat het aanbod van rituelen buiten de
kerk zo gering is, komen de meesten bij de
kerk terecht. En met die plechtige communie op twaalf geven we hen dat
ritueel.''
Toch kiest in de parochies die De Lange Weg aanbieden, de helft van de
twaalfjarigen voor dat vormsel op zeventien. ,,Dat
betekent dat 50 procent van de zeventienjarigen
nog betrokken is bij de kerkgemeenschap. Ik vind dat een schitterend
resultaat.''
In Vlaams-Brabant krijgen de projecten de volle steun van het bisdom.
Dat is in de andere Vlaamse bisdommen niet altijd het geval.
,,Veel bisschoppen vinden nog altijd dat wij
morrelen aan de sacramenten, en dat doe je beter niet.'' Daarom vinden
de projecten er maar moeizaam hun weg.
,,In Limburg zijn er enkele, maar die worden
niet echt gesteund door het bisdom. In Gent zijn er ook, maar die worden
als experimenten beschouwd, niet als voorbeeld. In Antwerpen zijn er pas
twee projecten gestart -- dat is nog
afwachten. En in West-Vlaanderen heerst nog altijd het
goeie Roomse leven.'' (lacht) ,,Waarmee
ik geen kwaad wil spreken, want ik vind West-Vlaanderen een heel warm
bisdom.''
Volgens De Lange kan De Lange Weg een voorbeeld zijn voor de toekomstige
kerk. ,,Waarom hebben veel parochies het
vandaag moeilijk? Omdat het gemeenschapsgevoel verdwijnt. En dat is
precies de kracht van De Lange Weg. Het doet aan gemeenschapsvorming.
Jongeren gaan er graag naartoe omdat ze er hun vrienden ontmoeten. Het
is bijna een vorm van jeugdbeweging. In
Oud-Heverlee is al een 17plus-beweging ontstaan.''
Dan relativerend. ,,Maar het is natuurlijk
geen wonderrecept.''